Ορχιδέες του Ολύμπου και άλλα αγριολούλουδα! Η "Λογοτεχνική παρέα Κατερίνης -Σελιδοδείκτες" κοντά και ανάμεσα στους θησαυρούς της γης μας

Στους πρόποδες του Ολύμπου πραγματοποίησαν τη συνάντηση του Μαίου οι ΣΕΛΙΔΟΔΕΙΚΤΕΣ, η «Λογοτεχνική Παρέα Κατερίνης». Στην συνάντηση του Μαϊου, αναγνώστηκαν ποιήματα για τα αγριολούλουδα και τις άγριες ορχιδέες του Ολύμπου.

"Κι η φύσις ηύρε την καλή και τη γλυκιά της ώρα" (Δ. Σολωμός, Ελεύθεροι πολιορκημένοι, Ο Πειρασμός, Γ Σχεδίασμα). Το συναίσθημα βρίσκει ελεύθερο πεδίο στο ανοιξιάτικο βουνό και όλη αυτή η ομορφιά της φύσης δίνει τις απαντήσεις γιατί οι αρχαίοι μας πρόγονοι διάλεξαν αυτή τη γη, αυτό το μυθικό βουνό, τον Όλυμπο και την Πιερία για κατοικία τους.
Η ζωγραφική είναι ποίηση που σωπαίνει και η ποίηση είναι ζωγραφική που μιλά (“την μεν ζωγραφίαν ποίησην σιωπώσαν, τη δε ποίηση ζωγραφίαν λαλούσαν”), μας λέει σ’ ένα απ’ τα επιγράμματά του ο Σιμωνίδης ο Κείος. Και με αυτό στον νου μου, αναρωτιέμαι αν τα ποιήματα και οι ζωγραφιές, μπορούν να αποδώσουν αυτό που βλέπουμε.
Το σίγουρο είναι ότι είτε με την ποίηση είτε με τη ζωγραφική, τα λουλούδια δε θα πεθάνουν ποτέ… Θα ζουν στους καμβάδες των,
Gustav Klimt, Ηλίανθος, 1906
Henri Matisse, Λουλούδια, 1907
Georgia O’Keeffee, Παπαρούνες, 1928
Joan Miro, O κήπος, 1925
Van Gogh,Ηλιοτρόπια, 1888
Claude Monet, H λίμνη με τα νούφαρα, 1899
Pierre-Auguste Renoir, Μπουκέτο με τριαντάφυλλα, 1890
Pablo Picasso, Μπουκέτο της Ειρήνης, 1958
Pierre-Auguste Renoir “Spring Bouquet” (1866)
...αλλά και των Ελλήνων με τις υπέροχες ανθογραφίες είτε ρεαλιστικές, είτε αφαιρετικές,
και θα αναφερθώ στον Γύζη τον Ιακωβίδη.
Λουλούδια του Τσαρούχη, του Μόραλη, του Γκίκα, του Τέτση, του Φασιανού, του Γιώργου Σταθόπουλου, του Γεώργιου Ιακωβίδη και πολλών σύγχρονων.

Οι ορχιδέες πάντα μας γοήτευαν.
Είναι φυτά ιδιαίτερα, εξωτικά, κομψά και «πανέξυπνα». Δύο είναι τα βασικά χαρακτηριστικά που ξεχωρίζουν τις ορχιδέες από τα άλλα φυτά και συνιστούν ένα θαύμα της φύσης στην πορεία της εξέλιξης των ειδών.
Το ένα είναι η συμβίωσή τους με μύκητες.
Και το δεύτερο είναι οι τεχνικές εξαπάτησης των εντόμων προκειμένου να επικονιαστούν με την μικρότερη δυνατή κατανάλωση πόρων.

Είχαμε την ευκαιρία με τον Λευτέρη Κηπόπουλο να γνωρίσουμε αυτά τα πανέμορφα λουλούδια, να θαυμάσουμε την ομορφιά τους στο πεδίο, στο τοπίο και να ζήσουμε τις όμορφες στιγμές στη γη μας, στη φύση... Είναι γνωστό πως άλλες χώρες και άλλες περιοχές της Ελλάδας, έχουν οργανώσει Φεστιβάλ και αναδεικνύουν τα μοναδικά αυτά αγριολούλουδα που έρχονται από κάθε γωνιά της γης φυσιολάτρες και τα φωτογραφίζουν, συγκεντρώνουν πληροφορίες και άλλα στοιχεία. Εμείς σαν ΣΕΛΙΔΟΔΕΙΚΤΕΣ χωρίς κόπο, αλλά με αυτόν τον απλό τρόπο, αναδεικνύουμε την ομορφιά του τόπου μας στηρίζοντας παράλληλα το σπουδαίο έργο του Λευτέρη Κηπόπουλου".

Ζωγραφίζω λουλούδια για να μην πεθάνουν.
Φρίντα Κάλο Μεξικάνα ζωγράφος (1907-1954)

Ελληνική χλωρίδα-χλωρίδα του Ολύμπου!
Παρά τη μικρή της έκταση η Ελλάδα φιλοξενεί περίπου 6700 είδη φυτών, ο δε Όλυμπος σχεδόν το 1/4 της ελληνικής χλωρίδας σχεδόν 1670 είδη φυτών που μαζί με τα υποείδη πλησιάζουν στα 2300 φυτά.

Ορχιδέες-τι εννοούμε;
Η οικογένεια Orchidaceae (ορχεοειδή) είναι η δεύτερη πολυπληθέστερη οικογένεια φυτών με 20.000 φυτά μετά τα Asteraceae( μαργαρίτες). Στον Όλυμπο μέχρι τώρα έχουν καταγραφεί περίπου 60 είδη ορχιδέας. Τα ορχεοειδή είναι δημοφιλή φυτά παγκοσμίως.

Η ομάδα μας συνάντησε στο πεδίο κάποιες ορχιδέες, θα έχουμε την ευκαιρία να τα μυρίσουμε, να τα φωτογραφίσουμε, να απολαύσουμε την αισθητική τους ομορφιά και την τεράστια σημασία τους στην πλούσια βιοποικιλότητα της περιοχής μας. Για ευνόητους λόγους που αφορούν την προστασία σπάνιων και προστατευόμενων φυτών δεν αναφερόμαστε στις περιοχές επίσκεψης αλλά κατά την επίσκεψη μας την Κυριακή 4 Μαΐου στο πεδίο είδαμε κάποιες από τις πιο δημοφιλής και ανθισμένες αυτή την εποχή:
Anacamptis laxiflora , ψιλόλιγνο φυτό 30-60 εκ. με πλούσια ταξιανθία και βιολετί άνθη.
Anacamptis coriophora subsp. fragrans, με έντονο άρωμα.
Serapias vomeraceae, το όνομα του γένους Σεράπια, αναφέρεται στον Αιγυπτιακό θεό της γονιμότητας, τον Σέραπι.
Ophrys, το γένος αυτό έχει ονομασία την αρχαιοελληνική λέξη Οφρύς( φρύδι), έχει εξάπλωση σε όλη την Ευρώπη. Το γένος αυτό έχει αμέτρητα είδη, που η ταξινόμησή τους προκαλεί πονοκέφαλο, αφού τα περισσότερα είδη υβριδίζονται μεταξύ τους. Θα δούμε: Ophrys sphaegodes subsp. mammosa, Ophrys spruneri, Ophrys helenae etc.
Τα γένη Anacamptis, Serapias, Ophrys ανήκουν στην οικογένεια Orchidaceae.

Αυτήν την περίοδο ανθοφορούν κι άλλες ορχιδέες αλλά σε διαφορετικούς βιοτόπους και υψόμετρα που δεν μπορούμε αυθημερόν να επισκεφτούμε.
Θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε κι άλλα ενδιαφέροντα είδη φυτών, όπως :
Σιληνές (Silene graeca),
Ίριδες (Iris pseudacorus, Iris reichenbachii), Ασφόδελους (Asphodelus ramosus).

Λευτέρης Κηπόπουλος
Ερευνητής χλωρίδας του Ολύμπου.