Μια από τις αγαπημένες μου συνήθειες είναι να επισκέπτομαι βιβλιοπωλεία, μικρά ή μεγάλα, στη γειτονιά μου ή στο κέντρο, και να χάνομαι στους διαδρόμους τους, αναζητώντας το επόμενο αναγνωστικό μου ταξίδι. Είμαι από τους ανθρώπους που λατρεύουν το διάβασμα. Για μένα, τα βιβλία είναι πολύτιμα αποκτήματα, γι’ αυτό και η βόλτα σ’ ένα βιβλιοπωλείο ή μια βιβλιοθήκη αποτελεί ιδανική επιλογή.
Συνήθως στις επισκέψεις μου αυτές συναντώ κι άλλα άτομα που έχουν την ίδια συνήθεια. Μπορώ με ευκολία να τους αναγνωρίσω, ακόμη και αν δεν έχουμε συναντηθεί ποτέ πριν. Μου χαμογελούν συνωμοτικά όταν συναντηθούν τυχαία τα βλέμματά μας, επιστρέφοντας μετά στην αναζήτηση του βιβλίου που θα τους συνεπάρει.
Πολλοί μπορεί να αναρωτηθείτε πόσοι διαβάζουν σήμερα, στην εποχή της διαδικτυακής επανάστασης, με την καθημερινότητά μας να γίνεται όλο και πιο ψηφιακή… Είναι αλήθεια πως η ψηφιακή εποχή έχει αλλάξει τον τρόπο και τον ρυθμό με τον οποίο διαβάζουμε. Σύμφωνα με μια μελέτη του 2023 από το Pew Research Center, ο μέσος Αμερικανός διαβάζει λιγότερα βιβλία από ό,τι πριν από σαράντα χρόνια, με μόνο το 31% του πληθυσμού των ΗΠΑ να διαβάζει τουλάχιστον ένα βιβλίο τον χρόνο. Πρόκειται για μείωση 10% στις συνολικές αναγνωστικές συνήθειες.
Γιατί, όμως, οι άνθρωποι διαβάζουν λιγότερο; Μπορεί να φαίνεται πολύ απλοϊκό να ρίξουμε την ευθύνη στην τεχνολογία, αλλά η αλήθεια είναι ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι εφαρμογές ροής και η άμεση πρόσβαση στο διαδίκτυο αποτελούν μία ευχάριστη διέξοδο για τον σημερινό άνθρωπο που καταβάλλεται από τους φρενήρεις ρυθμούς της σύγχρονης ζωής. Ταυτόχρονα, είναι πλέον πανεύκολη η πρόσβαση σε ειδήσεις, ιστορίες και αναγνωστικό υλικό όλων των ειδών, που συμπυκνώνουν το περιεχόμενο σε μικροσκοπικά κομμάτια, μεγέθους… μπουκιάς, αποτελώντας έτσι μια γρήγορη λύση και ευνοώντας την αποχή από το διάβασμα ενός βιβλίου.
Μελέτες δείχνουν ότι ο μέσος χρόνος ανάγνωσης στο διαδίκτυο είναι περίπου 55 δευτερόλεπτα, ο οποίος φυσικά και δεν είναι αρκετός για να δει κανείς τα εκπληκτικά οφέλη που μπορεί να προσφέρει η ανάγνωση ενός βιβλίου. Είναι, όμως, ικανοποιητικός (και βολικός) για τον σύγχρονο άνθρωπο που διαρκώς τρέχει σ’ έναν αγώνα καθημερινής επιβίωσης.
Η χαρά του διαβάσματος
Άραγε, πόσες φορές έχετε ξενυχτήσει επειδή η ανάγνωση ενός βιβλίου σας μάγεψε τόσο, ώστε να μην μπορείτε να το αφήσετε από τα χέρια σας; Πόσες φορές είπατε «μια σελίδα ακόμη», και καταλήξατε να διαβάζετε ολόκληρα κεφάλαια, προσπαθώντας να ανακαλύψετε τον δολοφόνο σε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα ή το ευτυχισμένο τέλος σε μια ρομαντική ιστορία;
Όπως θα μπορούσε κανείς να ξενυχτήσει παρακολουθώντας την αγαπημένη του σειρά σ’ ένα τηλεοπτικό μαραθώνιο ή την ομάδα του σε ένα σημαντικό αγώνα, το ίδιο μπορεί να συμβεί και με ένα βιβλίο. Το διάβασμα μάς επιτρέπει να ξεφύγουμε από τα όρια της πραγματικότητάς μας και να βυθιστούμε σε νέους κόσμους. Ανεξάρτητα από το είδος ή το θέμα, τα βιβλία έχουν την απίστευτη δύναμη να πυροδοτούν τη φαντασία μας, να μας προκαλούν συναισθήματα και να διευρύνουν την προοπτική μας.
«Υπάρχει µεγαλύτερος θησαυρός στα βιβλία, από ό,τι σε όλα τα λάφυρα των πειρατών στο Νησί του Θησαυρού»
– Μελίσσα Στέγινους, Καναδή συγγραφέας του βιβλίου Self Care at Work
Τα οφέλη της ανάγνωσης
Ο Χάρι Σ. Τρούμαν, 33ος Πρόεδρος των ΗΠΑ, είπε κάποτε: «Δεν είναι όλοι οι αναγνώστες ηγέτες, αλλά όλοι οι ηγέτες είναι αναγνώστες». Είναι γνωστό ότι, κάθε χρόνο, πρόεδροι, διάσημοι σύμβουλοι και επιχειρηματίες δημοσιεύουν τις λίστες τους με τις κορυφαίες επιλογές βιβλίων. Δεν μπορεί να είναι τυχαίο το ότι τόσοι πολλοί ξεχωριστοί και επιτυχημένοι άνθρωποι δίνουν προτεραιότητα στο διάβασμα. Διότι το διάβασμα αποτελεί μια υπερτροφή για τον εγκέφαλο.
Μελέτες που χρησιμοποιούν λειτουργική μαγνητική τομογραφία έχουν δείξει ότι η ανάγνωση είναι μια πολύπλοκη εργασία που περιλαμβάνει διαφορετικά μέρη του εγκεφάλου. Παρατηρώντας αλλαγές στη ροή του αίματος στον εγκέφαλο, οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι η ανάγνωση διεγείρει τις νευρικές οδούς του εγκεφάλου. Αυτή η διέγερση ενισχύει τη δραστηριότητα του εγκεφάλου, τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία — ενισχύοντας, τελικά, τη δημιουργικότητα και την ικανότητα για μάθηση.
Υπάρχουν, λοιπόν, πολλοί λόγοι για να κουλουριαστείς με ένα καλό βιβλίο ή να περάσεις τον ελεύθερο χρόνο σου διαβάζοντας, καθώς το διάβασμα είναι ευεργετικό τόσο για το μυαλό, όσο και για το σώμα:
- Μειώνει το άγχος
Μια μελέτη του 2009 στο Πανεπιστήμιο του Sussex διαπίστωσε ότι το διάβασμα μπορεί να μειώσει το άγχος έως και 68%. Μπορεί ακόμη και να χαλαρώσει το σώμα, μειώνοντας τον καρδιακό ρυθμό και την ένταση στους μυς.
- Λειτουργεί ως μια υγιής απόδραση
Η ανάγνωση μάς βγάζει από τον κόσμο μας και μας εισάγει σε έναν άλλο κόσμο, μέσα στις σελίδες ενός βιβλίου. Κι ενώ σε μια ταινία δίνονται τα οπτικά στοιχεία, με ένα μυθιστόρημα τα εφευρίσκουμε μόνοι μας, επομένως συμμετέχουμε, με έναν τρόπο, στη διαδικασία δημιουργίας.
- Μπορεί να αυξήσει την οξυδέρκεια και την ενσυναίσθηση
Ερευνητές στο The New School στη Νέα Υόρκη, σε έρευνά τους το 2013, βρήκαν στοιχεία ότι η λογοτεχνική φαντασία βελτιώνει την ικανότητα του αναγνώστη να κατανοεί τι σκέφτονται και τι αισθάνονται οι άλλοι. Η συγκεκριμένη μελέτη διαπίστωσε μια ισχυρή σύνδεση μεταξύ της ανάγνωσης μυθοπλασίας και της καλύτερης απόδοσης σε τεστ ενσυναίσθησης και κοινωνικής οξυδέρκειας.
- Μπορεί να μας ενδυναμώσει
Όταν διαβάζουμε για ανθρώπους με εμπειρίες παρόμοιες με τις δικές μας, μπορούμε να νιώσουμε λιγότερο μόνοι. Αυτό είναι ιδιαίτερα καλό για τους νέους, καθώς στις μέρες μας υπάρχουν πλέον όλο και περισσότερα μυθιστορήματα για νέους που μπορούν να τους βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν κατά μέτωπο δύσκολες καταστάσεις στην καθημερινότητά τους, από τον εκφοβισμό, μέχρι τα ναρκωτικά και τον κοινωνικό αποκλεισμό.
Στην εποχή των audio books
Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια δημοφιλής τάση στο χώρο του βιβλίου, τα ηχητικά βιβλία, γνωστά με την αγγλική τους ονομασία “audio books”. Η δημοτικότητα των ηχητικών βιβλίων έχει εκτιναχθεί χάρη στην πρόοδο της τεχνολογίας, καθώς οι συσκευές αναπαραγωγής MP3, τα smartphone και οι υπηρεσίες ροής τα έχουν κάνει ακόμα πιο προσιτά. Είναι χαρακτηριστικό ότι, στο εξωτερικό, οι πωλήσεις ηχητικών βιβλίων καταγράφουν διψήφια αύξηση κάθε χρόνο. Είναι σαφές ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι τα επιλέγουν έναντι των παραδοσιακών βιβλίων και των eBooks (βιβλία σε ηλεκτρονική μορφή).
Γιατί, όμως, η αύξηση του ενδιαφέροντος; Τα ηχητικά βιβλία επιτρέπουν να κάνεις παράλληλα κι άλλες δραστηριότητες ενώ «διαβάζεις» ακούγοντας. Επιπλέον, αποτελούν έναν τέλειο «φίλο» για άτομα που βρίσκονται εν κινήσει ή για άτομα με πολυάσχολη καθημερινότητα. Πολλοί αναγνώστες, δε, βρίσκουν ότι τα ηχητικά βιβλία ενισχύουν την εμπειρία ανάγνωσης, καθώς με την ακρόαση διατηρούν πιο εύκολα την προσοχή τους στην ιστορία, συγκριτικά με την ανάγνωση.
Οι επιλογές για ηχητικά βιβλία σήμερα είναι ατελείωτες. Είτε προτιμάτε μυθοπλασία, είτε έρευνα, μυστήριο ή απομνημονεύματα, μπεστ σέλερ ή κλασικά, υπάρχει ένα ηχητικό βιβλίο για κάθε γούστο. Πολλές δημόσιες βιβλιοθήκες στο διαδίκτυο προσφέρουν δωρεάν λήψεις ακουστικών βιβλίων, ενώ με τις υπηρεσίες ήχου βιβλίων, υπάρχει μια τεράστια επιλογή με μηνιαία συνδρομή.
Αν και έχουν πολλαπλά πλεονεκτήματα (με μέγιστο την ευκολία), τα ηχητικά βιβλία είναι λιγότερο ελκυστικά σε σχέση με τα παραδοσιακά έντυπα. Ένα ηχητικό βιβλίο δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανάγνωση. Όταν διαβάζουμε, τα μάτια μας είναι αφοσιωμένα σε έναν σκοπό, γεγονός που μας βοηθά να αντιληφθούμε καλύτερα το κείμενο. Με τα ηχητικά βιβλία αυτή η ικανότητα μειώνεται. Επιπλέον, δεν μπορούμε να κρατήσουμε σημειώσεις (πολλοί το συνηθίζουν), γιατί κάνουμε κι άλλα πράγματα ταυτόχρονα, ενώ είναι δύσκολο να διαβάσουμε μια σελίδα ξανά και ξανά.
Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Βαλένθια, μεταξύ 2000 και 2022, αξιολόγησαν σχεδόν 470.000 συμμετέχοντες στην έρευνά τους και κατέληξαν στο ότι η έντυπη ανάγνωση για μεγάλο χρονικό διάστημα θα μπορούσε να ενισχύσει τις δεξιότητες κατανόησης κατά έξι έως οκτώ φορές περισσότερο από την ψηφιακή ανάγνωση, πόσο μάλλον από την ηχητική ανάγνωση.
Πώς να διαβάζουμε περισσότερο
Όλοι οι φανατικοί αναγνώστες θα θέλαμε να διαβάζουμε περισσότερο, ώστε να ολοκληρώσουμε κάποτε εκείνη τη λίστα με τα αδιάβαστα που μας περιμένει καρτερικά. Από την άλλη, όσοι δεν διαβάζουν λόγω έλλειψης χρόνου ή υποχρεώσεων, προσπαθούν να βρουν τρόπους να εντάξουν το διάβασμα στη καθημερινότητά τους. Και στις δυο περιπτώσεις, απαιτείται η δημιουργία προγράμματος.
Μερικές χρήσιμες συμβουλές προς αυτή την κατεύθυνση:
- Διαβάστε τουλάχιστον 15 λεπτά κάθε μέρα.
- Διαβάστε κατά τις μετακινήσεις με τα μέσα μαζικής μεταφοράς.
- Αναπτύξτε μια ρουτίνα διαβάσματος πριν τον ύπνο.
- Συνδυάστε το διάβασμα με το αγαπημένο σας ρόφημα, δίνοντας στον εαυτό σας μια νότα χαλάρωσης.
- Επιλέξτε βιβλία για θέματα που σας ενδιαφέρουν και σας αρέσουν πολύ.
- Ερευνήστε τι διαβάζουν οι άνθρωποι που θαυμάζετε (είτε πρόκειται για κάποια διασημότητα, είτε για ένα άξιο συνάδελφο, είτε για τον καλύτερο σας φίλο) και συνδεθείτε μαζί τους μέσω των κοινών βιβλίων.
Η χαρά της ανάγνωσης είναι μια μεταμορφωτική εμπειρία που μας επιτρέπει να ξεφύγουμε, να μάθουμε, να δημιουργήσουμε και να ανακαλύψουμε. Μέσω των βιβλίων, ξεκινάμε συναισθηματικά ταξίδια, συνδεόμαστε με συναρπαστικούς χαρακτήρες και εξερευνούμε νέες προοπτικές. Η ανάγνωση διευρύνει τις γνώσεις μας, καλλιεργεί τη φαντασία μας, και παρέχει παρηγοριά και έμπνευση.
Μετατρέποντας το διάβασμα σε συνήθεια και καθιστώντας την αγάπη μας για τα βιβλία κοινό σημείο αναφοράς με άλλους ανθρώπους, δημιουργούμε μια ζωντανή λογοτεχνική κοινότητα.
Πάρτε ένα βιβλίο, «ανοίξτε» το μυαλό σας και ξεκινήστε ένα θαυμάσιο ταξίδι ανακάλυψης νέων κόσμων. Καλή ανάγνωση!
Πηγή: Ιστοσελίδα Plan be
Νένα Μεϊμάρη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου