Μια χήρα με δράση

Η χήρα Σταυριάνα Σάββαινα

Μια από τις πολλές άγνωστες ηρωίδες του 1821 ήταν η Σταυριάνα Σάββαινα. Έτσι έμεινε στην ιστορία τουλάχιστον. Καταγόταν από τη Σπάρτη ή από κάποιο γειτονικό χωριό. Ο άντρας της που λεγόταν Σάββας κρεμάστηκε από τους Τούρκους στις αρχές της Επανάστασης. Αν και χήρα με ανήλικα παιδιά, η Σταυριάνα διακατεχόμενη από φιλοπατρία και ενθουσιασμό και θέλοντας να εκδικηθεί τον θάνατο του συζύγου της άφησε τα παιδιά της σε μία από τις αδελφές της και πήρε τα όπλα κατατασσόμενη στο σώμα του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη τον οποίο ακολούθησε σε πολλές εκστρατείες. Στη μάχη του Βαλτετσίου (12-13 Μαΐου 1821) όπως γράφει η Σωτηρία Αλιμπέρτη, διέτρεχε «άφοβος τα μεταξύ των οχυρωμάτων διαστήματα» και μετέβαινε «από του ενός εις το άλλο, διανέμουσα εις τους μαχόμενους φυσίγγια και πυρίτιδα». Πολέμησε επίσης στα Τρίκορφα και στην Εύβοια. Οι τελευταίες της συμμετοχές σε μάχες ήταν στη Βέργα και τον Αλμυρό της Μάνης εναντίον του Ιμπραήμ τον Ιούνιο του 1826.Μετά το τέλος της Επανάστασης, η Σάββαινα έλαβε τον βαθμό της Ταγματάρχου και τον Αύγουστο του 1829 της χορηγήθηκε τιμητική σύνταξη από την Πολιτεία. Ως το τέλος της ζωής της έζησε στο Ναύπλιο.