Η σύνταξη χηρείας θεωρείται για πολλές οικογένειες το πρώτο και πιο κρίσιμο εισόδημα μετά τον θάνατο ασφαλισμένου ή συνταξιούχου. Στην πράξη, όμως, η απονομή δεν είναι πάντα άμεση. Οφειλές του θανόντος, εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης, ελλιπή δικαιολογητικά και ασυμφωνίες στα στοιχεία μπορούν να βγάλουν την υπόθεση από την ταχεία διαδικασία και να καθυστερήσουν την πληρωμή.
Το πρώτο κρίσιμο σημείο είναι οι οφειλές του θανόντος προς τον e-ΕΦΚΑ. Ο φορέας προβλέπει ότι για να προχωρήσει η απονομή, οι οφειλές δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις 30.000 ευρώ, ενώ ειδικά για τον τ. ΟΓΑ το όριο είναι 10.000 ευρώ. Στις οφειλές συνυπολογίζονται ασφαλιστικές εισφορές, οφειλές από αναγνώριση πλασματικού χρόνου, προαιρετική ασφάλιση, πρόσθετα τέλη και λοιπές επιβαρύνσεις. Όταν το χρέος υπερβαίνει αυτά τα όρια, η υπόθεση δεν προχωρά ομαλά χωρίς ειδική διαχείριση.
Υπάρχει πάντως ειδική δίοδος για ορισμένες περιπτώσεις. Ο e-ΕΦΚΑ αναφέρει ότι για οφειλές που υπερβαίνουν τα παλαιότερα χαμηλότερα όρια των 20.000 ευρώ ή των 6.000 ευρώ για τον τ. ΟΓΑ, μπορεί να εξεταστεί υπαγωγή στις διατάξεις του άρθρου 115 του ν. 5078/2023, εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις και ο αιτών το επιλέξει κατά την υποβολή της αίτησης. Η ένταξη αυτή δεν είναι υποχρεωτική, αλλά προαιρετική.
Ένα δεύτερο μεγάλο «στοπ» εμφανίζεται όταν ο θανών είχε ήδη καταθέσει αίτηση για σύνταξη γήρατος ή αναπηρίας, αλλά δεν είχε ακόμη εκδοθεί απόφαση. Σε αυτή την περίπτωση, ο επιζών σύζυγος μπορεί να υποβάλει αίτηση μεταβίβασης, όμως η υπόθεση βγαίνει εκτός αυτόματης διαδικασίας. Ο αρμόδιος εισηγητής πρέπει πρώτα να εκδώσει την απόφαση για τη σύνταξη του θανόντος και μόνο μετά να εκδοθεί η απόφαση μεταβίβασης της σύνταξης χηρείας. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους καθυστέρησης σε υποθέσεις που κατά τα άλλα φαίνονται «ώριμες».Αντίθετα, ο e-ΕΦΚΑ αναφέρει ότι για αιτήσεις μεταβίβασης σύνταξης λόγω θανάτου με ημερομηνία θανάτου από 1/3/2020 και μετά, η διαδικασία έκδοσης της απόφασης μπορεί να ολοκληρώνεται με την ίδια την υποβολή της αίτησης, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχουν εμπλοκές. Αυτό σημαίνει ότι η ταχεία απονομή είναι εφικτή μόνο όταν ο φάκελος είναι καθαρός και δεν υπάρχουν οφειλές, εκκρεμότητες ή κενά στα δικαιολογητικά.
Σημαντική πηγή καθυστερήσεων είναι και τα δικαιολογητικά. Στα βασικά έγγραφα που ζητά ο e-ΕΦΚΑ περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η ληξιαρχική πράξη θανάτου, το πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης ή πλησιέστερων συγγενών, η ληξιαρχική πράξη γάμου ή πιστοποιητικό συμφώνου συμβίωσης, στοιχεία ταυτότητας, ΙΒΑΝ και σε ορισμένες περιπτώσεις φορολογικά στοιχεία ή υπεύθυνη δήλωση για εργασία ή άλλη σύνταξη. Όταν λείπει κάποιο από αυτά ή όταν υπάρχουν ασυμφωνίες μεταξύ μητρώων, η υπόθεση «παγώνει» μέχρι να συμπληρωθεί ο φάκελος.
Πρόβλημα μπορεί να δημιουργηθεί και από αστοχίες στα μητρώα, όπως μη ταύτιση ΑΜΚΑ και ΑΦΜ ή λάθη στα προσωπικά στοιχεία. Οι οδηγίες του e-ΕΦΚΑ για τις ηλεκτρονικές αιτήσεις αναφέρουν ότι όταν το σύστημα δεν επιβεβαιώνει την αντιστοίχιση των δηλωθέντων στοιχείων, ο αιτών καλείται είτε να τα καταχωρίσει σωστά είτε να απευθυνθεί στον φορέα για διορθώσεις. Στην πράξη, τέτοιου τύπου αναντιστοιχίες αρκούν για να φρενάρουν μια κατά τα άλλα αυτοματοποιημένη διαδικασία.
Υπάρχει και ένα ακόμη σημείο που συχνά δεν προσέχουν οι δικαιούχοι: κατά την ηλεκτρονική αίτηση ζητούνται στοιχεία για το αν ο αιτών λαμβάνει ή έχει εκκρεμές αίτημα σύνταξης στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό. Αυτές οι πληροφορίες επηρεάζουν τον έλεγχο του φακέλου και μπορεί να οδηγήσουν σε πρόσθετη διερεύνηση πριν από την οριστική απονομή.
Το πρακτικό συμπέρασμα είναι σαφές: η σύνταξη χηρείας καθυστερεί κυρίως σε τέσσερις περιπτώσεις — όταν υπάρχουν υψηλές οφειλές, όταν ο θανών είχε εκκρεμή δική του αίτηση σύνταξης, όταν λείπουν κρίσιμα δικαιολογητικά, και όταν υπάρχουν ασυμφωνίες στα μητρώα ή πρόσθετοι έλεγχοι για άλλες συντάξεις και ασφαλιστικά δεδομένα. Όσο πιο «καθαρός» είναι ο φάκελος, τόσο πιο κοντά βρίσκεται ο δικαιούχος στην ταχεία πληρωμή.
Πηγή: workenter.gr (ιστοσελίδα)
Νένα Μεϊμάρη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου