THE CHRISTIAN SCIENCE MONITOR

Kanika Guptra

August 29, 2022

Μετάφραση Νένα Μειμάρη

Όχι άλλο «κοινωνικό θάνατο»: Στην Ινδία τα χωριά παροτρύνουν συμπόνια προς τις χήρες. (No more “social death”: In India, villages urge compassion for widows).

Ο Pramod Zinjade είναι ακτιβιστής στην περιοχή Maharashtra. Μεταξύ πολλώνάλλων, ασχολείται και με τις χήρες.

Όταν πέθανε ο φίλος του, πήγε στην κηδεία. Μετά από 15 λεπτά που άναψε η φωτιά για την ταφή του φίλου του, ο Pramod παρατήρησε μία μικρή ομάδα γυναικών να σπάει τα βραχιόλια της χήρας, να σβήνει το σημάδι στο μέτωπό της και να αρπάζει βίαια τον κολιέ απο τον λαιμό της, σημάδι του γάμου της στην Ινδουιστική κουλτούρα.

Η χήρα διαμαρτυρόταν και έκλαιγε, παρακαλώντας τις γυναίκες να σταματήσουν αλλά αυτές δεν άκουγαν. Ήταν ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα που παρακολούθησα, ακόμα πιο δύσκολο από το φλεγόμενο σώμα του φίλου μου, είπε ο Pramod.

Σαράντα εκατομμύρια χήρες έχουν την εμπειρία αυτή, μία παράδοση που βασίζεται σε πατριαρχικές πεποιθήσεις συνδέοντας την αξία της γυναίκας δίπλα στον άντρα της. Μετά τον θάνατό του, αυτή υπόκειται σε μία σειρά από εξευτελιστικές τελετουργίες και κοινωνικούς εξοστρακισμούς, οι οποίοι την απαγορεύουν να φοράει χρωματιστές ενδυμασίες, να παρακολουθεί θρησκευτικές και οικογενειακές εκδηλώσεις και πολλά άλλα. Πολλοί ακτιβιστές ονομάζουν την χηρεία «καθεστώς κοινωνικού θανάτου».

Μετά την κηδεία, ο Pramod έδωσε στη χήρα του φίλου του ένα έγγραφο για να το συμπληρώσει, όπου αυτή εξέφραζε τα παράπονά της. Αυτό δεν είχε ξαναγίνει ποτέ αλλά ήταν η αρχή να δοθεί ένα τέλος σε αυτήν την πρακτική.

Πολλές γυναίκες που έμειναν χήρες κατά την πανδημία, έπρεπε να περάσουν από αυτήν την ακραία εμπειρία.

Με τον καινούριο νόμο, απαγορεύεται αυτή η τελετή και επιτρέπεται στις χήρες να παραμένουν στο κοινωνικό πλαίσιο που ανήκουν. Μία ομάδα από εθελοντές άρχισαν να επικοινωνούν με τους χωρικούς για το θέμα αυτό, να τους ενημερώνουν και να ενθαρρύνουν τις οικογένειες να σπάσουν αυτόν τον κύκλο.

«Μία χήρα πρέπει να κερδίσει το ψωμί το δικό της και της οικογένείας της. Πώς λοιπόν μπορεί να ξεμυτήσει από το σπίτι της όταν οι άντρες την κοιτάζουν σαν να είναι «διαθέσιμη»; Αυτά τα ορατά σημάδια επάνω της, δείχνουν ότι ήταν παντρεμένη και την βοηθούν να προστατέψει τον εαυτό της και επίσης να διατηρήσει τις αναμνήσεις της από τον άντρα της», αναφέρει ο Pramod.

Στο συγκεκριμένο χωριό η τοπική αυτοδιοίκηση έχει καθιερώσει ένα κίνητρο σύμφωνα με το οποίο εάν ένα άτομο αρνηθεί αυτήν την τελετή δεν θα πληρώσει φόρο για το σπίτι ούτε και για το νερό, για έναν ολόκληρο χρόνο.

Ωστόσο υπάρχουν χήρες οι οποίες συμφωνούν με αυτό το καθεστώς. «Και γιατί να τα φοράω όλα αυτά εδώ που βρίσκομαι τώρα, αφού δεν έχω πια άλλο τον άντρα μου; Το μόνο που κάνει είναι να μου θυμίζει πονεμένες αναμνήσεις», λέει μία χήρα.

Σε κυβερνητικό επίπεδο η ηγεσία επευφημεί αυτήν την απόφαση. «Δεν φταίει η γυναίκα που έχασε τον άντρα της. Αυτές οι πεποιθήσεις δεν έχουν καμία θέση σε μία μοντέρνα κοινωνία»

«Όταν πέθανε ο άντρας μου, 9 χρόνια πριν, έπρεπε να υποβληθώ σε όλες αυτές τις τελετές. Δεν μπορώ να σας περιγράψω τον πόνο και την ταπείνωση που ένιωσα τότε. Δεν μπορούσα να κάνω τίποτα για να το σταματήσω. Τώρα ελπίζουμε ότι οι χήρες θα ανακτήσουν τον σεβασμό και την ασφάλεια ακόμα και χωρίς τον άντρα τους».

Το δικό μου σχόλιο

Ακόμα μία ακραία ιστορία και σίγουρα θα αναρωτηθείτε, φίλες μου, γιατί τις φιλοξενεί το blog. Προσωπικά έχω ένα μεγάλο ενδιαφέρον για την χηρεία ανά τον κόσμο, τι κάνουν γυναίκες που ζουν την απώλεια, όπως και εγώ, σε άλλα μέρη του κόσμου. Πείτε το περιέργεια. Πείτε το μία εσωτερική σύνδεση με αυτές με κοινό παρονομαστή την απώλεια. Πείτε το ένα είδος αδελφότητας. Πείτε το και ένα ψάξιμο του εαυτού μου. Μέσα από την ζωή της σημερινής ιστορίας ανοίγει η δική μου καρδιά και μου δείχνει πράγματα πρωτόγνωρα.

Κάπως έτσι. Δεν θα εστιάσω στις διαφορές, οι οποίες ομολογώ είναι ακραίες. Θα πω μόνο ότι είναι γυναίκες με τις ίδιες ανάγκες όπως εγώ, τόσο προσωπικές όσο και οικογενειακές. Τα ίδια συναισθήματα κυκλοφορούν στο αίμα τους και η ψυχή τους νιώθει λίγο ή πολύ τα ίδια. Τα θέματά τους καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα, ψάχνουν την ειρήνη όπως και εγώ, επιθυμούν μία κανονικότητα, παλεύουν για το αυτονόητο. Εμένα δεν μου έσπασαν τα βραχιόλια, ούτε και μου έσβησαν το μαύρο σημαδάκι στο μέτωπο γιατί δεν το έχω. Ωστόσο η μάχη από έξω υπήρξε αόρατη αλλά πραγματική με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Η πάλη έπρεπε να δοθεί. Και όπως αυτές ελπίζουν για σεβασμό και για ασφάλεια χωρίς τον άντρα τους, έτσι και εγώ.

Το μόνο άλλο επιπλέον σχόλιο που θα κάνω είναι ότι θα έπρεπε και εμείς οι χήρες εδώ να έχουμε ένα χρονικό διάστημα όπου δεν θα πληρώναμε φόρους, έως ότου σταθούμε στα πόδια μας. Η χώρα μας κάνει το αντίθετο. Εάν μία μέρα εκλαιγεί ως πρωθυπουργός μία χήρα, ίσως τότε να δούμε και εμείς πρωτοποριακές θέσεις στο θέμα αυτό.

Στο μεταξύ κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για εμάς και τα παιδιά μας!!!